Phẫu thuật giãn xương (Distraction Osteogenesis) là một trong những thành tựu mang tính cách mạng của ngành phẫu thuật tạo hình và hàm mặt. Phương pháp này áp dụng cho những trường hợp bệnh nhân bị kém phát triển xương hàm nghiêm trọng do dị tật bẩm sinh hoặc di chứng chấn thương phức tạp. Khác với kỹ thuật cắt đẩy xương thông thường, giãn xương giúp cơ thể tự sản sinh ra xương mới và mô mềm một cách tự nhiên, giải quyết triệt để những ca khuyết hổng cấu trúc nặng mà phương pháp ghép xương khối truyền thống không thể thực hiện được.
Tại Trung tâm Phẫu thuật Nụ cười – BS. Ngọc Lan, phẫu thuật giãn xương được thực hiện bằng các trang thiết bị hiện đại và phác đồ chuẩn quốc tế, giúp khôi phục toàn diện chức năng hô hấp, ăn nhai và tái tạo sự cân đối cho khuôn mặt người bệnh.
I. Phẫu thuật giãn xương là gì và cơ chế hoạt động?
Giãn xương là quá trình kích thích cơ thể tự tái tạo xương mới tại vị trí khuyết hổng thông qua một thiết bị kéo giãn chuyên dụng (Distractor). Cơ chế thực hiện bao gồm các giai đoạn nghiêm ngặt:
Cắt xương có kiểm soát: Bác sĩ thực hiện một đường cắt chính xác trên vùng xương bị ngắn hoặc kém phát triển, tách xương làm hai phần nhưng vẫn bảo tồn tối đa lớp màng xương và mạch máu nuôi dưỡng xung quanh.
Đặt dụng cụ giãn xương: Gắn một thiết bị kéo giãn cơ học bằng vật liệu sinh học cao cấp cố định vào hai đầu xương vừa cắt.
Giai đoạn kéo giãn (Distraction): Sau vài ngày chờ mô liên kết hình thành, dụng cụ sẽ được điều chỉnh để kéo xa hai đầu xương một cách rất từ từ (thường khoảng 1mm mỗi ngày). Khi khoảng cách tăng lên, cơ thể sẽ tự động kích hoạt cơ chế chữa lành, liên tục sinh ra các tế bào xương mới, mạch máu và mô mềm để lấp đầy khoảng trống đó.
Giai đoạn hóa xương (Consolidation): Sau khi đạt được chiều dài xương mong muốn, dụng cụ được giữ cố định trong vài tháng để lớp xương mới hoàn toàn can hóa, trở nên vững chắc như xương tự nhiên của cơ thể. Sau đó, dụng cụ giãn xương sẽ được tháo bỏ.
II. Các trường hợp chỉ định phẫu thuật giãn xương hàm mặt
Kỹ thuật đỉnh cao này thường được chỉ định cho các trường hợp dị tật phức tạp vùng hàm mặt:
Hội chứng Pierre Robin: Trẻ sinh ra có xương hàm dưới quá nhỏ và tụt ra sau (mỏm vẹt), gây tụt lưỡi và chèn ép đường thở cấp tính. Giãn xương hàm dưới giúp kéo dài hàm, giải phóng đường thở ngay từ những tháng đầu đời mà không cần mở khí quản.
Dị tật nửa mặt nhỏ bẩm sinh (Hemifacial Microsomia): Một bên mặt (bao gồm cả xương hàm trên, hàm dưới và tai) bị kém phát triển nặng, khiến khuôn mặt bị lệch trục nghiêm trọng.
Kém phát triển xương hàm trên nặng sau mổ khe hở môi – vòm: Khối xương hàm trên bị xơ xẹp, lùi sâu vào trong khiến khuôn mặt bị gãy (móm nặng).
Khuyết hổng xương sau chấn thương hoặc điều trị u: Vùng xương hàm mặt bị mất một đoạn lớn do tai nạn hoặc sau phẫu thuật cắt bỏ khối u.
III. Ưu điểm vượt trội của phẫu thuật giãn xương
1. Không cần lấy xương ghép tự thân từ vùng khác
Với phương pháp cũ, để bù đắp đoạn xương thiếu, bác sĩ phải lấy một khối xương lớn từ mào chậu hoặc xương sườn của bệnh nhân, gây thêm tổn thương và đau đớn ở vùng lấy xương. Phẫu thuật giãn xương giúp cơ thể tự sinh xương tại chỗ, loại bỏ hoàn toàn bước lấy xương ghép này.
2. Mô mềm và mạch máu phát triển đồng bộ
Xương được kéo giãn với tốc độ rất chậm (tính bằng milimet mỗi ngày) giúp hệ thống cơ, da, niêm mạc, mạch máu và dây thần kinh xung quanh có đủ thời gian để thích nghi, tự kéo giãn và phát triển theo. Nhờ đó, vùng da mặt không bị căng căng bạo, hạn chế tối đa tình trạng hoại tử vạt mô hay tái phát sau mổ.
3. Giải quyết tận gốc chứng ngưng thở khi ngủ
Đối với các trường hợp lùi xương hàm dưới nặng làm hẹp đường thở, việc kéo giãn xương hàm ra trước sẽ gián tiếp kéo hệ thống cơ đáy lưỡi ra theo, làm rộng khoang họng, giúp người bệnh chấm dứt tình trạng khó thở, ngủ ngáy hoặc ngưng thở lúc ngủ, bảo vệ sức khỏe hệ tim mạch và não bộ.
IV. Vì sao nên chọn trung tâm BS. Ngọc Lan để thực hiện?
1. Trình độ chuyên môn sâu và bản lĩnh của chuyên gia hàm mặt
Giãn xương hàm mặt là một trong những kỹ thuật khó và chuyên sâu nhất, đòi hỏi bác sĩ thực hiện phải có nền tảng chuyên môn cực kỳ vững chắc. BS. Ngọc Lan là chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực phẫu thuật sọ mặt, kiểm soát đường cắt xương tinh tế, đặt khí cụ chuẩn xác nương theo đúng hướng phát triển của khuôn mặt để đạt hiệu quả tối ưu.
2. Ứng dụng công nghệ chẩn đoán hình ảnh và mô phỏng 3D
Bệnh nhân được chụp phim CT Cone Beam để khảo sát toàn bộ thể tích, mật độ xương và đường đi của các mạch máu, dây thần kinh. BS. Ngọc Lan sử dụng phần mềm chuyên dụng để mô phỏng giả định toàn bộ quá trình kéo giãn xương trên máy tính, đảm bảo tính toán chính xác hướng kéo và kết quả thẩm mỹ cuối cùng trước khi phẫu thuật.
3. Đồng hành và theo dõi sát sao trong suốt lộ trình
Hành trình giãn xương kéo dài từ giai đoạn mổ đặt khí cụ, xoay kích hoạt dụng cụ hàng ngày cho đến khi tháo khí cụ. Đội ngũ điều dưỡng và y bác sĩ tại trung tâm luôn đồng hành, hướng dẫn gia đình cách chăm sóc, vệ sinh thiết bị tại nhà và kiểm tra định kỳ nghiêm ngặt, đảm bảo an toàn tuyệt đối và hiệu quả cao nhất cho người bệnh.
