U máu (Hemangioma) và u bạch huyết (Lymphangioma) bản chất là những dị dạng của hệ thống mạch máu hoặc hệ mạch bạch huyết bẩm sinh. Các khối u này thường xuất hiện ngay từ sau khi sinh hoặc trong những năm đầu đời, phát triển nhanh chóng ở vùng đầu – mặt – cổ. Mặc dù đa phần là tổn thương lành tính, nhưng khi khối u phát triển lớn sẽ gây biến dạng khuôn mặt nghiêm trọng, xâm lấn bóp nghẹt các cơ quan lân cận dẫn đến cản trở chức năng nhìn, ăn nuốt, nói và đặc biệt là nguy cơ chèn ép đường thở gây nguy hiểm đến tính mạng.
Tại Trung tâm Phẫu thuật Nụ cười – BS. Ngọc Lan, điều trị u máu và u bạch huyết là một trong những thế mạnh lâm sàng chuyên sâu. Bác sĩ sẽ phối hợp đa phương thức giữa các công nghệ hiện đại và phẫu thuật tạo hình vi phẫu để loại bỏ khối dị dạng một cách an toàn, bảo tồn tối đa chức năng và thẩm mỹ diện mạo cho bệnh nhân.
I. Phân biệt u máu và u bạch huyết vùng hàm mặt
Để có phác đồ điều trị chính xác, bệnh nhân cần được thăm khám lâm sàng, siêu âm Doppler hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) để phân loại đúng tính chất khối u:
U máu (Dị dạng mạch máu): Là khối u do sự tăng sinh quá mức của các tế bào nội mạc mạch máu. Khối u thường có màu đỏ tươi hoặc tím sẫm (u máu thể hang), nổi gồ lên da hoặc niêm mạc miệng, lưỡi, má. U máu rất dễ bị xuất huyết, chảy máu ồ ạt nếu bị va đập hoặc tổn thương.
U bạch huyết (Dị dạng bạch huyết): Là sự ứ đọng dịch tạo thành các nang bạch huyết đa kích thước. Khối u thường mềm, không màu hoặc có màu da tự nhiên, sờ vào thấy lùng nhùng. U bạch huyết vùng mặt cổ rất dễ bị sưng to đột ngột khi cơ thể bị viêm nhiễm đường hô hấp, gây đau nhức và chèn ép khoang họng.
II. Các phương pháp điều trị tiên tiến tại trung tâm
Tùy thuộc vào loại u, kích thước, thể tích và vị trí xâm lấn, BS. Ngọc Lan sẽ chỉ định phương pháp điều trị đơn lẻ hoặc phối hợp đa phương thức:
1. Liệu pháp tiêm xơ vi thể (Sclerotherapy)
Áp dụng: Thường dùng cho các khối u bạch huyết dạng nang lớn hoặc các khối u máu thể tĩnh mạch/mao mạch giai đoạn khu trú.
Kỹ thuật: Dưới hướng dẫn của siêu âm, bác sĩ sử dụng mũi kim siêu nhỏ để bơm thuốc làm xơ hóa chuyên dụng (như Bleomycin, OK-432…) trực tiếp vào trong lòng khối u. Thuốc sẽ làm tổn thương lớp nội mạc, khiến các vách nang xẹp xuống, dính lại và teo biến dần theo thời gian mà không cần phẫu thuật.
2. Điều trị nội khoa bằng thuốc ức chế thụ thể (Cho u máu)
Áp dụng: Dành cho trẻ nhỏ có u máu thể tăng sinh nhanh ở các vị trí nhạy cảm quanh mắt, môi, đường thở.
Kỹ thuật: Sử dụng thuốc chẹn beta (như Propranolol) theo phác đồ kiểm soát nghiêm ngặt về liều lượng và nhịp tim. Thuốc có tác dụng làm co mạch máu, giảm dòng máu nuôi u, khiến u máu ngừng phát triển và thoái triển dần một cách an toàn.
3. Phẫu thuật bóc tách triệt lồi và tạo hình vi phẫu
Áp dụng: Dành cho các khối u bạch huyết dạng nang nhỏ, u máu thể hang lớn đã ổn định, hoặc các khối u gây biến dạng sập lún cấu trúc mặt, đe dọa chèn ép đường thở.
Kỹ thuật: Đây là kỹ thuật cực khó do u mạch máu/bạch huyết thường ôm sát, đan xen vào các cơ biểu cảm và dây thần kinh mặt. BS. Ngọc Lan thực hiện bóc tách vi phẫu tỉ mỉ để giải phóng và cắt bỏ trọn vẹn khối dị dạng, bảo tồn nguyên vẹn các nhánh thần kinh mặt. Sau đó, bác sĩ kết hợp các kỹ thuật vạt da tạo hình để khôi phục lại đường nét thẩm mỹ tự nhiên cho khuôn mặt.
III. Ưu điểm vượt trội khi điều trị tại trung tâm BS. Ngọc Lan
1. Chuyên môn sâu sắc của chuyên gia phẫu thuật hàm mặt
Điều trị u máu và u bạch huyết đòi hỏi bác sĩ phải làm chủ được kỹ thuật cầm máu và bóc tách tinh vi. Với nền tảng chuyên môn sâu về giải phẫu sọ mặt, BS. Ngọc Lan kiểm soát ca mổ cực kỳ nghiêm ngặt, hạn chế tối đa nguy cơ chảy máu trong mổ và phòng ngừa biến chứng liệt mặt do tổn thương thần kinh.
2. Phác đồ cá nhân hóa, hạn chế can thiệp thô bạo
Trung tâm luôn ưu tiên các phương pháp ít xâm lấn trước (như tiêm xơ hoặc dùng thuốc) đối với trẻ nhỏ để khối u tự thu nhỏ thể tích. Chỉ khi có chỉ định bắt buộc hoặc để sửa chữa di chứng thẩm mỹ, bác sĩ mới tiến hành phẫu thuật, giúp giảm thiểu tối đa tổn thương và sẹo xấu cho người bệnh.
3. Trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại
Bệnh nhân được tầm soát kỹ lưỡng bằng siêu âm Doppler màu và phối hợp hệ thống chẩn đoán hình ảnh chất lượng cao để đánh giá chính xác nguồn mạch máu nuôi u, độ sâu xâm lấn trước khi đưa ra quyết định điều trị.
4. Đồng hành tận tâm, chăm sóc hậu phẫu nhẹ nhàng
Quá trình điều trị u máu, u bạch huyết có thể cần thực hiện theo từng giai đoạn. Đội ngũ y bác sĩ tại trung tâm luôn theo dõi sát sao, đồng hành cùng gia đình từ khâu thăm khám, thực hiện thủ thuật cho đến khi vết thương hoàn toàn ổn định, mang lại sự an tâm tuyệt đối.
